सुरक्षित, सन्मानपूर्ण वृद्धत्व
भारतात ज्येष्ठ नागरिकांची संख्या वेगाने वाढत असताना केवळ धोरणे नव्हे, तर ज्येष्ठांना सुरक्षित, सन्मानपूर्ण आणि समाजाशी जोडलेले जीवन देणारा वयानुकूल समाज उभारण्याची गरज अग्रलेखात मांडली आहे.
मे २०२६ मध्ये केरळ सरकारने ज्येष्ठ नागरिकांच्या कल्याणासाठी स्वतंत्र विभाग स्थापन केला. आयुर्मान वाढणे आनंदाची बाब असली तरी दीर्घकालीन काळजी, पुनर्वसन, पॅलिएटिव्ह केअर आणि दैनंदिन मदतीची गरजही वाढते. एकटेपणा, आर्थिक असुरक्षितता आणि बदलत्या कुटुंबव्यवस्थेमुळे ज्येष्ठांचा पारंपरिक आधार कमी होत आहे.
अंदाजानुसार २०३६ पर्यंत देशातील ज्येष्ठ नागरिकांची संख्या सुमारे २३ कोटींवर पोहोचेल. त्यामुळे लोक किती वर्षे जगतात यापेक्षा ते किती सन्मानाने जगतील हा खरा प्रश्न आहे. एनपीएचसीईसारख्या उपक्रमांनी पायाभरणी झाली असली तरी अधिक व्यापक आणि परस्परांशी जोडलेली व्यवस्था हवी.
ज्येष्ठांची फसवणूक आणि एकटेपणा यांसारख्या समस्या आपला समाज वृद्धत्वासाठी किती तयार आहे हे दाखवतात. आरोग्यसंस्था, स्थानिक प्रशासन, स्वयंसेवी संस्था आणि कुटुंबांनी एकत्र येऊन वयानुकूल समाज घडवला पाहिजे, असे अग्रलेख सांगतो.